Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten

24/09/2016 - 14:12

Vanuit België probeer ik de ontwikkelingen in Beni verder op te volgen. De afstand is groot, maar de wereld is dankzij de smartphone toch ook een stukje kleiner geworden. Vanuit het veilige en zonnige België lees, zie en hoor ik fragmenten van een erg woelige week in Beni. De berichten waren somber, gruwelijk én vooral verontrustend.

20 augustus - Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten20 augustus - Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten20 augustus - Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten20 augustus - Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten20 augustus - Vier berichten uit Beni die de bloederige week voor je samenvatten

'Een inval in Beni, Rwangoma. Er zijn doden. Morgen meer.' - Zaterdag 13 augustus

De week voordien was Kabila zelf nog door de stad getrokken. Of het toeval is of niet, daar wordt duchtig over gespeculeerd, maar slechts enkele dagen na zijn vertrek vond één van de zwaarste aanvallen plaats sinds het begin van de bloedbaden van Beni. Zoals dat altijd gaat begon het met een bericht over onrust in een buitenwijk van Beni. Rond 18u, stroomden berichten binnen over vluchtende mensen, die hun huizen verlaten. Ik ken de beelden. Ze vluchten nooit erg ver weg. Ze lopen meestal naar het centrum van de stad, en wachten op straat op nieuws. Vaak vinden ze onderdak bij vrienden en familie. Soms blijkt het achteraf om vals alarm te gaan. Een soldaat met een glas te veel op had in de lucht geschoten, of een burenruzie, deed paniek ontstaan. Maar zaterdag was het opnieuw zo ver. Niet lang nadat Oicha getroffen werd, werd nu ook de stad Beni geviseerd. 's Avonds worden de eerste foto's van lichamen doorgestuurd. De slachtoffers werden duidelijk met machetes bewerkt. Tegen de ochtend is het duidelijk dat het een erg zware balans wordt. De teller stijgt die dag van 36 naar uiteindelijk 56 slachtoffers. Beni lijkt alweer gedrenkt te zijn in bloed en tranen. De afstand tussen mij en mijn vrienden ter plaatse lijkt plots zo pijnlijk groot.

'We roepen op tot een massale volksopstand tegen deze misdaden die ons blijven treffen' - maandag 15 augustus

In hun berichten vragen mijn vrienden zich af wat ze kunnen doen? Alweer een ville morte,de zoveelste? Het is meer dan logisch dat de stad haar normale ritme niet kan hernemen. Al voor oktober 2014, toen de moorden een hogere frequentie aannamen, werd regelmatig eenville morte organiseert om hun onvrede aan de buitenwereld duidelijk te maken. Maar door de vele drama's in de regio kwam de bevolking steeds meer op straat. Soms spontaan, soms georganiseerd. Meer dan eens liep het uit de hand. In november 2014 richtten jongeren hun woede op de militairen van de VN-operatie, MONUSCO. Deze laatsten voelden zich bedreigd en schoten in de chaos twee jongeren dood. Ook nu lijkt de woedde van de bevolking over te koken. De bevolking zoekt en vindt makkelijke een schuldige in de lakse veiligheidsdiensten. Het leger kreeg ook dit keer tijdig informatie dat er een aanval op komst was, maar dit belette de daders niet om zomaar even 56 burgers met de hand te doden. Ze kregen duidelijk voldoende tijd. Zondag leken de acties nog de kenmerken van een rouwstoet te hebben. Maar wanneer ik lees dat de société civile oproept tot een volksopstand, dan vraag ik me af waar dit zal eindigen. Het eindigt zoals ik gevreesd had. Tegen woensdag zijn al 180 burgers opgepakt, werden twee burgers door de politie doodgeschoten en vervolgens één politieagent door de massa gestenigd. In één van de wijken van Beni, werd een geesteszieke en verdwaalde jongen verkeerdelijk als Oegandese rebel aangezien. Hij werd door een woedende massa levend verbrand.

'Het stopt niet. Het bloed blijft hier stromen.' - woensdag 17 augustus

Het stopt inderdaad niet. Woensdag wordt het Maymoya opnieuw getroffen. Sinds oktober 2014 is dit de zevende aanval op het dorp. Die dag laten er vijftien inwoners het leven. Vrijdag is het dan opnieuw de beurt aan de bewoners van het dorp Mayangose, waar er achttien doden worden geteld. De vraag wordt me regelmatig gesteld: 'Waarom wonen er in deze streek nog mensen?'. Ik speelde die vraag dan ook regelmatig door aan mijn lokale kennissen. Meestal was het antwoord erg eenvoudig: 'We hebben geen geld om ergens heen te gaan. Wat we hebben is een thuis en een familie. Het is ons enige bezit waarmee we minstens een mager inkomen kunnen genereren. Ergens elders wacht ons enkel honger.'. Dat laatste klinkt inderdaad als een nog pijnlijkere dood dan die per machete. Toch worden heel wat mensen ziek van de angst. Ze willen enerzijds de daders niet geven wat ze willen, maar worden anderzijds wanhopig van de angst. Het vermoeden leeft bij hen sterk dat ze de streek willen doen leeglopen en hun gronden wegschenken., aan de Rwandezen bijvoorbeeld. Bij mij leeft vooral een schrik dat, wie hier ook achter zit, de bevolking zo moe en kwaad mogelijk willen maken. Tot de voedingsbodem rijp is om die bevolking zelf gruwelijke dingen te laten doen, een rebellie op te zetten, of zelfs een genocide te laten plaatsvinden. De twee nieuwe aanvallen en 33 extra doden, werken in elk geval meer dan als olie op het vuur.

'Vandaag start het proces tegen 150 rebellen. Wij noemen dat hier een 'procès bidon'.' - zaterdag 20 augustus

Om de gemoederen wat te bedaren stelde het leger donderdag drie gearresteerde rebellen van het ADF, de van oorsprong Oegandese rebellengroep die achter de aanvallen zou zitten, voor aan het publiek. Eén van hen was effectief van Oegandese oorsprong. De andere twee waren Congolees en Rwandees. De Oegandese rebel deed vriendelijk zijn verhaal voor de micro's van de lokale pers. Het zijn vreemde beelden voor ons, maar het presenteren van de 'gevangen' rebellen, is er zeker niet ongebruikelijk. Het moet de bevolking overtuigen van het feit dat het leger wel degelijk resultaten boekt.
Vandaag start een wel erg groot communicatieoffensief. Maar liefst 200 rebellen worden samen voor het tribunaal geleid. De helft bestaat uit Maimai-rebellen en de andere helft uit ADF's. Beide groepen worden beschuldigd van deelname aan de bloedbaden. De lokale bevolking is eerder sceptisch. De Maimai bestaat bijna volledig uit lokale rekruten. Maar ook de voorgeleide ADF's, zogenaamde Oegandese rebellen, bestaan bijna volledig uit lokale, Congolese rekruten, die naar eigen zeggen recent werden ingelijfd. Sinds het begin van de aanvallen houdt de regering in Kinshasa vol dat de problemen voornamelijk voortkomen uit lokale etnische spanningen tussen de bevolking onderling, en complotten opgezet door lokale politici. De lokale bevolking ziet nog steeds vooral de buitenlandse hand in de streek, en dan vooral die van Rwanda. Zij vermoeden dat ze plaats moeten maken voor de Hutuvluchtelingen, een bevolkingsgroep die al sinds de Rwandese genocide in Congo verblijft, maar die Rwanda liever niet ziet terugkeren. Hoe het ook zij, het proces vooral een stukje theater te zullen worden. Want hoe kan men 200 rebellen, van twee verschillende milities, waarvan de helft zogezegd in Kinshasa wordt vastgehouden, een eerlijk proces geven? Wat is echt en wat is ingestudeerd? Het enige wat echt is, zijn de tranen van de mensen die alweer hun geliefden moesten begraven. Rust en verzoening lijkt in elk geval nog niet voormorgen.

Reacties

 

Steun Beni Files

Beni Files